Toekomst van de zorg: naar een gezonde levensstijl

Veel van de vooruitgang van de gezondheidszorg hebben we te danken aan betere diagnostiek, behandelmethoden en medicijnen. Deze hebben de zorg wel een stuk duurder gemaakt. In de toekomst komt de nadruk steeds meer te liggen op preventieve zorg waarbij een gezonde levensstijl centraal staat. Drie grote ontwikkelingen zijn de drijvende kracht hiervan:

1. Quantified self: meetbare mens

Nieuwe technologische middelen (sensoren, internet of things) maken het mogelijk dat we onze gezondheid individueel steeds beter kunnen meten. Dit wordt ook wel ‘quantified self’ genoemd: elk individu is uit te drukken in getallen die iets zeggen over je gezondheid en erfelijke aanleg en die bijhouden hoe actief je bent. Onze smartphone kan al stappen tellen. Met smart watches, fitheids trackers en polsbandjes kunnen we onze hartslag en slaapritme bijhouden. Ook in kleding zullen sensoren komen.

Lees in het toekomstbeeld ‘Gezonder door collectieve intelligentie’ hoe je dagelijks leven eruit gaat zien als we straks onze gezondheid voortdurend kunnen meten.

2. Collectieve intelligentie: gezonder door data delen

Met Big Data en kunstmatige intelligentie kunnen uit de gecombineerde (anonieme) data van ons allemaal nieuwe inzichten gehaald worden, bijvoorbeeld het verband tussen een bepaalde levensstijl en de ontwikkeling van ziekten. Dit noemen we ‘collectieve intelligentie’. De collectieve data en nieuwe inzichten zijn nodig om de individuele gezondheidsdata op de juiste waarde te kunnen schatten.

Door individuele data te delen kunnen we uiteindelijk allemaal gezonder leven.

De infographic hieronder geeft schematisch weer hoe een collectief kennissysteem voor de gezondheid eruit zou kunnen zien: met verschillende data-bronnen en verschillende mogelijke uitkomsten. Lees ook: Voor gezonder leven hebben we collectieve intelligentie nodig.

gezondheid-2030 MK

Worden artsen overbodig?

Op den duur zullen deze collectief intelligente systemen beter in staat zijn om medische diagnoses te stellen dan artsen. Kennissystemen, zoals IBM’s Watson voor de gezondheidszorg, worden daarom steeds vaker ingezet om artsen te ondersteunen bij hun diagnose en behandeling.

3. Coaching: iedereen zijn eigen avatar

Op basis van de collectieve inzichten en de individuele gezondheidsinformatie (uit de sensoren) kan bij elke persoon een aanpak ontwikkeld worden om te komen tot een gezonde levensstijl. Omdat de meeste mensen veel moeite hebben met het gedisciplineerd werken aan een langeretermijndoel is de manier waarop data en inzichten worden gepresenteerd cruciaal. Hierbij kunnen gedragbeïnvloedingstechnieken (zogeheten persuasive technologies) worden ingezet die voortkomen uit de psychologie en hun nut bewezen hebben in o.a. games (gamification). Elke persoon heeft een andere ‘gezondheidscoach’ nodig. Zo is de ene persoon gevoeliger voor groepsdruk, de ander luistert meer naar gezag van een arts.

In het toekomstbeeld ‘Gezonder door collectieve intelligentie’ (download hier) kun je lezen hoe zo’n digitale coach in de vorm van een avatar eruit zou kunnen zien.

Maatschappelijke dilemma’s

Deze nieuwe mogelijkheden maken de weg vrij voor een nieuwe vorm van preventieve gezondheidszorg. Tegelijkertijd roept deze ontwikkeling ook nieuwe vragen op.

Wie is de eigenaar van al deze gegevens? Wat kunnen andere partijen zoals verzekeraars en overheden over ons te weten komen als ze over (delen van) deze informatie beschikken?

Wie bepaalt met welke aannames we gecoacht gaan worden en wat gebeurt er als ik niet naar de coach luister? En wat betekent het feit dat meer weten over een gezonde levensstijl, voor de eigen verantwoordelijkheid die we hebben voor onze gezondheid en de solidariteit met anderen die het minder nauw nemen? Is gezond leven in de toekomst nog wel een vrijwillige keuze? Wordt ouderdom een chronische ziekte?

Nieuwe organisatievormen: platformen in de zorg

Rond de vele gezondheidsdata ontstaan nieuwe verdien- en organisatiemodellen in de zorg. Er komen nieuwe spelers bij die met onze gezondheid aan de slag willen. Ook zien we een convergentie waarbij de medische wereld en de consumentenwereld elkaar gaan raken: door gezondheidsinformatie die we zelf kunnen meten met allerlei apparaten, te combineren met medische data uit het ziekenhuis kan de zorg grote stappen zetten.

Download hier mijn analyse van de opkomende ontwikkelingen in de zorg zoals nieuwe platformen.