In het project ‘Social Currency’ is gekeken naar de behoefte naar het waarderen en expliciteren van sociale waarden. Bijvoorbeeld om de samenhang tussen sociale communities te versterken of om bedrijven en overheden een instrument te geven om gerichter in sociaal kapitaal te gaan investeren.

Er is een model ontworpen waarbij sociale factoren die horen bij ‘vertrouwen’ worden gecombineerd, zoals beloftes nakomen, omgangsvormen en transparantie. Het model kunt u terugvinden in het rapport.

Klik hier om het te downloaden: Social Value STT TUE (May 2011).

Achtergrond

We zijn in 2008 keihard geconfronteerd met de beperkingen en fouten in het huidige financiële en economische systeem. Een systeem dat ook geen recht doet aan ons milieu. Tegelijkertijd geeft het huidige financieel-economische systeem geen houvast voorde grote sociale ontwikkelingen rond internet, nieuwe vormen van waarde-uitwisseling en –creatie.

Na een industrieel tijdperk worden juist die sociale waarden belangrijker. Daarbij worden reputatie, aandacht, vertrouwen en sociaal kapitaal de nieuwe waarden, als het ware de nieuwe productiefactoren.  Ook in de cocreatie van producten en diensten tussen bedrijven, overheden en consumenten zullen sociale waarden naar verwachting steeds belangrijker worden, transacties die juist niet in geld zullen worden betaald. Zie ook deze pagina over sociaal kapitaal.

Behoefte aan houvast

Toch komen sociale waarden nog amper terug in de manier waarop we overheden en bedrijven afrekenen en aansturen. Het huidige financieel-economische systeem geeft weinig of geen houvast voor al deze nieuwe vormen van waarde-uitwisseling en –creatie. Voor bedrijven en overheden zal het de komende jaren een uitdaging worden om daarin te investeren. Zonder een tegenhanger van de munt, lijkt er te weinig houvast om gericht te investeren in sociale waarden.

Ook in sociale netwerken lijkt er behoefte aan houvast. Veel sociale netwerken verworden tot gesloten netwerken van gelijkgestemden (‘gated communities’). Er is veel verkeer binnen de netwerken, maar weinig tussen verschillende netwerken. Door de sociale media kan kuddegedrag en massahysterie gemakkelijk worden aangewakkerd, populariteit prevaleert – maar is niet automatisch een goede indicator voor betrouwbaarheid. Om de ‘wisdom of crowds’ te bevorderen, is behoefte aan een waardebepaling van onder andere betrouwbaarheid en sociale waarde van sociale gemeenschappen. Ook hier zou een sociale munt houvast kunnen geven.

Sociale indexen in opkomst

Indexen als klout en Peerindex berekenen de invloed of waarde van een persoon of merk op basis van meerdere variabelen. Zij kijken daarbij onder andere naar het aantal actieve volgers op Facebook en Twitter. Ze proberen hiermee een inschatting te maken van het aantal mensen dat iemand daadwerkelijk kan mobiliseren of ‘engageren’ en dus passieve volgers uit te filteren. De sociale indexen zijn de afgelopen tijd enorm in opkomst en zullen naar verwachting steeds geavanceerder worden.

Daarnaast bestaan er al langer vormen van waardepunten zoals ‘kudos’ en waarderingen in de vorm van ‘like-button‘ (Facebook), ‘retweet’ (Twitter) en ‘+1‘ (Google).

Munt-systemen in ontwikkeling

In het zogenaamde Metacurrency Project wordt verder gewerkt aan de randvoorwaarden voor een dergelijk peer-to-peer systeem. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn de open verhandelbaarheid, openbare spelregels en open data. Men gaat er daarbij vanuit dat er in deze open omgeving meerdere munten ontstaan, zoals de open source software

gemeenschap werkt met vertakkingen (‘forges’), waar steeds weer nieuwe varianten worden ontwikkeld. Iedereen kan daarbij kiezen voor een eigen variant met eigen spelregels, net zoals er meerdere valuta zijn. De gebruiker is echter vrij om te kiezen welke valuta hij kiest en bovendien zijn de munten onderling verhandelbaar.

Een ander project dat zich op dit onderwerp richt: Complementaire sociale munten.

Partners

TU Eindhoven, Faculteit Industrial Design. Student: Laura van Geel, Coach: Ben Schouten, professor Design of Intelligent Systems of Playful Interactions. Het project maakt onderdeel uit van het Next Nature project.