Slimme steden ofwel ‘smart cities’ schieten als paddenstoelen uit de grond. In veel smart city scenario’s staat de technologie centraal maar de menselijke en bestuurlijke kant zullen minstens zo belangrijk zijn. Hoe kunnen slimme steden ervoor ook slim gebruik maken van de energie en innovatiekracht van burgers? En hoe kan een overheid dit besturen? Met die vragen houd ik me al vele jaren bezig.

Lees hier mijn recente artikelen over de toekomst van de stad en de leefomgeving

Digitalisering van de leefomgeving

Sensoren in en op gebouwen, smartphones en andere objecten geven een steeds rijker beeld van de processen die zich in de stad afspelen. Met Big Data zijn hier nieuwe inzichten uit te halen en wordt het mogelijk om de stad beter en sneller te besturen. Dankzij internet kan al deze informatie gecombineerd worden met de informatie uit draagbare elektronica zoals onze mobiele telefoons, telecom-netwerken en een grote variëteit aan andere informatie zoals camera’s, labels en sensoren. Dit leidt tot een continue, rijke datastroom die een weergave is van wat er in de stad gebeurt. Deze datastroom geeft informatie over sociale netwerken, mobiliteit en het gebruik van de ruimte. De stad heeft  in deze visie als het ware gevoel gekregen: het kan waarnemen wat zich allemaal in haar afspeelt. Het internet vormt als het ware een informatielaag over de stad.

Een nieuwe generatie digitale infrastructuren

Voor het Ministerie van Infrastructuur & Milieu bracht ik de ontwikkelingen in kaart rond smart cities en nieuwe slimme infrastructuren op het gebied van energie, mobiliteit, data en bouwen. Het blijkt dat deze infrastructuren steeds meer met elkaar verweven raken: bij alle netwerken speelt data een cruciale rol om het beheer en gebruik slimmer te maken. Energie en mobiliteit zijn van oudsher al verweven rond voertuigen. Domotica maakt onze huizen slimmer en energiezuiniger. Dat betekent dat bestaande markten en sectoren behoorlijk op hun kop gezet zullen gaan worden: er vinden overnames plaats en convergentie van markten naar nieuwe integrerende domeinen en gebaseerd op platformen. Lees: ‘Meer grip op de leefomgeving?

Cocreating the smart city

Democratie en de stad van 2030Tijdens de toekomstverkenning ‘Wisdom of the crowd 2030’ ontwikkelde ik samen met experts uit de besluitvorming, kunstmatige intelligentie, industrial design en bestuurskunde een toekomstbeeld op een slimme stad waarin burgers actief participeren in het creëren en beslissen in de stad. Lees hier het toekomstbeeld (download).

Slimme steden vragen ook om slimme burgers die in staat zijn om informatie over hun omgeving te verzamelen en op basis daarvan initiatieven te ontplooien en zelf diensten te produceren. Bovendien kunnen zij zo overheden en bedrijven kritisch blijven controleren en bevragen. Burgers die zelf meten, produceren, maken, kritisch controleren. Citizen science.

Meer sturing?

Drie visies op de toekomst van de stad variërend van weinig tot veel burgerparticipatie:

smart_cities_3visions_mk

Dat er ook een keerzijde is aan de slimme stad, beschreef ik in het onderstaande essay. Hierin benoem ik de toenemende controle die overheden krijgen met de uitrol van slimme steden en hoe we ook zouden kunnen kiezen voor een alternatief ontwerp dat ons in staat stelt om spontaner en ‘speelser’ met elkaar samen te werken.

De intelligente omgeving: aanjager van gewenst gedrag?

Toerisme in de stad: lees hier mijn toekomstvisie

Bestuurlijke vernieuwing, ambtenaren nieuwe stijl

Een nieuwe overheidsrol vraagt ook een andere houding en werkwijze van de ambtenaren. Op allerlei plaatsen binnen de overheid hebben zij al geëxperimenteerd met nieuwe vormen van samenwerking met burgers en bedrijven. In de essaybundel ‘Publieke Pioniers’ vind je verhalen van deze ambtenaren: waar liepen ze tegenaan en wat kregen ze voor elkaar binnen de organisaties waar ze werkzaam waren? En hoe kan de bestuurlijke top doen om pionierende ambtenaren de ruimte te geven zodat de overheid kan leren en experimenteren met haar nieuwe rol?

Rdam, DH Groen

Verder lezen

Meer van mijn artikelen kun je lezen op de pagina’s onder deze pagina.
Daarnaast kun je een overzicht vinden van mijn blogs over de stad en de leefomgeving via deze link: klik hier.