Hoe ver mogen bedrijven gaan in het ons bewust verslaafd maken aan hun producten?

Bedrijven zetten allerlei nieuwe technieken in om hun producten en diensten zo goed mogelijk te verkopen en langdurige relaties op te bouwen met hun klanten: zoals kunstmatige intelligentie en neuromarketing. Hiermee worden diensten in de toekomst net zo verslavend als roken, drinken en gamen. Kun je nog spreken van vrije wil? Welke verantwoordelijkheid hebben bedrijven en marketeers? 

De intelligente omgeving: aanjager van gewenst gedrag?

In veel toekomstvisies over 'big data' en internet lijkt het erop dat de intelligente omgeving steeds meer een dwangbuis wordt die ons stuurt in ons gedrag en controleert of we ons gedragen. Diezelfde omgeving kan echter ook zo vormgegeven worden dat deze de dialoog tussen burgers en tussen burger en overheid stimuleert ('nudging'), ons verrast en ons laat verwonderen.