• Hoe vernieuwen en verbeteren we onze dienstverlening met digitalisering?
  • Hoe kan mijn organisatie succesvol digitaal transformeren?
  • Wat zijn platformen en wat is hun (toekomstige) impact op mijn sector?
  • Hoe bouw ik zelf een platform?

Al sinds 2011 doe ik uitgebreid onderzoek naar de opkomst van de platformeconomie, de bijbehorende organisatie- en verdienmodellen en strategische dilemma’s die komen kijken bij digitale transformatie. Inmiddels heb ik talloze organisaties geadviseerd hoe ze kunnen inspelen op de platformeconomie en stapsgewijs digitaal kunnen transformeren.

Ik help u graag verder om strategisch in te spelen op deze nieuwe ontwikkelingen. Dat kan met een adviestraject op maat of bijvoorbeeld een Masterclass waarin u en uw medewerkers aan de slag gaan met de materie.

De impact van digitalisering

Digitalisering heeft een grote impact op de structuur van organisaties en hoe ze samenwerken met andere. Je zou kunnen spreken van een digitale disruptie: organisatiestructuren veranderen wezenlijk, markten worden getransformeerd en verdienmodellen veranderen. De impact is momenteel zo groot omdat digitalisering op meerdere fronten tegelijk ingrijpt op organisaties.

  • Alles wordt data, software en apps
    Producten en diensten worden digitale toepassingen op een gedeelde hardware, denk aan smartphones en data-clouds. De software kan één nacht worden geüpdatet en nieuwe functies toevoegen. 
  • Producten, organisaties en waardeketens worden ‘digitale’ LEGO-bouwpakkettenZe maken steeds meer gebruik van uniforme en bedrijf- of sectorbrede protocollen, talen, afspraken en standaarden en worden steeds meer gedreven door data, waarmee processen meetbaar, programmeerbaar en schaalbaar worden. De onderdelen kunnen gemakkelijk los en onafhankelijk van elkaar werken en in wisselende combinaties in elkaar gezet worden. Ze worden door een ‘cloud’ bijeengehouden waarin alle onderdelen hun data delen.
  • Buiten = binnen en automatisering van samenwerking
    Protocollen en standaarden maken de samenwerking tussen verschillende bouwstenen  efficiënter en naadloos. Het maakt in principe niet uit of deze bouwstenen van de eigen organisatie zijn of een andere.
    Met de blockchain-technologie kan samenwerking nog verdergaand worden geautomatiseerd met bijbehorende afspraken, contracten en controles (authenticatie, kredietwaardigheid e.d.). Lees hier meer over de blockchain.
  • Je baas en collega wordt een algoritme
    De organisatie van de toekomst heeft als uitdaging om het maximale te halen uit de samenwerking van mensen en technologie (kunstmatige intelligentie). 

Digitale business strategieën

imageDigitalisering biedt nieuwe kansen voor organisaties: de manier waarop ze producten en diensten aanbieden en hoe waardeketens worden ingericht. In plaats van starre waardeketens zien we steeds meer flexibele samenwerkingsverbanden in ecosystemen van spelers die aanvullende processen aanbieden.

In mijn boek ‘De plug&play-organisatie’ laat ik zien hoe organisaties zelf bouwstenen kunnen ontwikkelen en een wendbare en adaptieve organisatie kunnen worden die succesvol kan zijn in de digitale wereld. Hieronder kort enkele principes hieruit.

1. Ontwikkel API’s, digitale waardeproposities

Organisaties specialiseren zichzelf nog meer dan tevoren in waar ze echt goed in zijn. Deze competenties en expertise bieden ze aan in de vorm van digitale bouwstenen die als plugins kunnen worden geïmplementeerd. Deze bouwstenen worden ook wel API’s genoemd, application programming interfaces, omdat de processen en diensten bovenop deze API’s worden geprogrammeerd. Steeds meer bedrijven verdienen hun geld met de berekeningen en diensten die ze via API’s leveren.

Lees verder: API’s: digitale bouwstenen

2. Word ‘plug&play’: wendbaar en adaptief

Door gebruik te maken van digitale technologieën en bedrijfsstrategieën te baseren op API’s en platformen, worden organisaties wendbaar en adaptief. Ze kunnen gemakkelijk inpluggen op de processen van andere organisaties door dezelfde taal te spreken (de protocollen van API’s, de contracten in blockchains). Tegelijkertijd maken ze het gemakkelijk om bij hun in te pluggen: andere spelers kunnen nieuwe toepassingen ontwikkelen met de producten en processen. Zo kunnen nieuwe markten worden ontsloten en kan uitgeprobeerd worden welke nieuwe innovaties kansrijk zijn.

Lees verder: De plug&play-organisatie

3. Werk samen via platformen, de superorganisaties van de toekomst

Door digitalisering kunnen organisaties taken onderling gemakkelijk herverdelen en gebruik maken van een gedeelde, gemeenschappelijke hardware, software of infrastructuur: een platform. De appstores van Apple en Google zijn hier goede voorbeelden van: ontwikkelaars kunnen hun producten en diensten bovenop deze platformen bouwen. De samenwerking en concurrentie tussen bedrijven verschuift van producten en diensten naar platformen en bijbehorende ecosystemen.

Een platform is een infrastructuur die interacties faciliteert zoals samenwerken, communicatie, dienstverlening of verkoop (transacties).

Lees meer over platformen en de platformeconomie

De kracht van platformen coverHet platform is een van de belangrijkste en meest revolutionaire businessmodellen van de afgelopen twintig jaar.

Bedrijven als Amazon, Google, Facebook, Airbnb, Booking.com en Uber zagen als een van de eersten de mogelijkheden van digitalisering in hun business anders te organiseren, een ecosysteem te bouwen met nieuwe partners en daarin zelf een strategische positie in te nemen.

Zij hebben bestaande markten op hun kop gezet door een nieuwe manier van innoveren en zaken doen. Door middel van modulaire technologie en platformen kunnen ze snel en gemakkelijk nieuwe markten betreden, producten en diensten integreren, andere partijen laten mee innoveren en gebruikers bij innovaties betrekken.

In mijn boek ‘De kracht van platformen. Nieuwe strategieën voor innoveren in een digitaliserende wereld.’ analyseer ik de principes van de platformeconomie en de bijbehorende bedrijfsstrategieën en innovatiestijlen van bedrijven als Apple, Google, Kickstarter, Autodesk en Monsanto en hun successen. Er worden tien lessen gegeven over het opzetten van platformen. Lees hier meer over het boek.

Daarnaast heb ik diverse presentaties gegeven en vele nieuwe artikelen geschreven.

Advies: pas beleid aan op komst platformen

De kracht van platformen kent ook een keerzijde. Succesvolle platformen worden alsmaar sterker en lijken al snel onverslaanbaar: the winner takes all. Wanneer platformen te dominant worden, kunnen economische en maatschappelijke belangen in het gedrang komen. Of dit gebeurt, hangt af van de afspraken die platformaanbieders hanteren over het gebruik van het platform. Zo kunnen gesloten platformen de markttoegang belemmeren voor derden. Gebruikers kunnen te maken krijgen met hoge overstapdrempels wanneer zij veel producten en diensten van één platformaanbieder gebruiken die niet uitwisselbaar zijn met die van andere aanbieders. En platformen laten zich vaak niet vangen in bestaande regelgeving.

Vanuit het Rathenau Instituut, een parlementaire denktank voor de maatschappelijke impact van nieuwe technologieën, waar ik een belangrijk deel van mijn onderzoek heb uitgevoerd, hebben we de overheid geadviseerd om de opkomst van de platformeconomie nauwlettend te volgen en tijdig haar innovatie- en mededingingsbeleid aan te passen. Lees hier meer over het advies.

Het reguleren van platformen met traditionele mededinging is vrijwel onmogelijk omdat markten niet meer af te bakenen zijn doordat ze door digitalisering steeds meer vermengd raken. Een andere aanpak is nodig: van mededinging naar het borgen van toegang. Lees mijn adviezen: