Voor het Ministerie van Infrastructuur & Milieu bracht ik de kansen en dilemma’s in kaart van de nieuwe generatie digitale infrastructuren op het gebied van data en communicatie, mobiliteit, gebouwen, energie en smart cities.

Essay_digitalisering_next_gen_infra_-_M_Kreijveld_pdf__pagina_1_van_63_Dit advies is gebaseerd op mijn kennis over digitalisering en de opkomst van platformen, gecombineerd met gericht literatuuronderzoek en enkele workshops met stakeholders en de opdrachtgever waarin deelvragen zijn uitgediept.

Deze notitie legt een basis voor een verdere discussie tussen overheden over hoe zij gezamenlijk met deze ontwikkelingen willen omgaan en de markt. Het is gebruikt bij het ontwikkelen van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI).

Download het advies ‘Meer grip op de leefomgeving‘ via deze link.

Analyse

Voor elk domein schets ik de grote veranderingen die aanstaande zijn: door nieuwe technologische ontwikkelingen convergeren markten en ontstaan, over grenzen van huidige sectoren en instituties heen, nieuwe samenwerkingsverbanden.

  • data en connectiviteit: een bijlage over de lessen die geleerd kunnen worden uit de telecomwereld (4G/5G, quad play), die voorop loopt in de ontwikkelingen en die ook gereguleerd wordt door de overheid;
  • slimme mobiliteit: op weg naar een doorstromend Nederland;
  • slim(me ge)bouwen: adaptief gebruik van de omgeving door betere ketensamenwerking;
  • slimme energie-netwerken: samenhang in de lappendeken van producenten;
  • slim bestuur: ruimte voor burgerparticipatie in smart cities.

Deze digitale infrastructuren zullen de basis vormen voor vele toekomstige publieke en private diensten. Ze zullen tevens bepalen hoe de leefomgeving eruit gaat zien en hoe burgers, bedrijven en overheden in de toekomst zullen kunnen samenwerken.

Dit leidt tot nieuwe strategische vragen voor de overheid:

  • Hoe kan de overheid publieke belangen borgen in deze infrastructuren die voor een belangrijk deel door de markt worden aangelegd en waarbij ook burgers een rol spelen, bijvoorbeeld in de productie van energie en andere diensten?
  • Hoe kan ‘de slimme stad’ overheden en burgers meer grip geven op de inrichting van hun leefomgeving? Bijvoorbeeld het sturen van mobiliteit.

Advies

De analyse leidt uiteindelijk tot een aantal conclusies over de nieuwe rollen voor de overheid:

  • ambities en doelen formuleren, stakeholders faciliteren
  • zelf investeren of aan de markt laten?
  • markttoezicht nieuwe stijl
  • borging van maatschappelijke waarden
  • flexibel en adaptief beleid

Hoofdafbeelding: screenshot interactieve kaart Amsterdam. Bron: Waag Society.