Advies: Meer grip op de leefomgeving

Advies over digitale infrastructuren

Essay_digitalisering_next_gen_infra_-_M_Kreijveld_pdf__pagina_1_van_63_Voor het Ministerie van Infrastructuur & Milieu bracht ik de kansen en dilemma’s in kaart van de nieuwe generatie digitale infrastructuren op het gebied van data en communicatie, mobiliteit, gebouwen, energie en smart cities. Door digitalisering convergeren deze infrastructuren en de bijbehorende markten steeds meer en krijgen de bijbehorende beleidsterreinen van de overheid steeds meer met elkaar te maken.

Ik baseerde me hierbij op mijn kennis ten aanzien van digitalisering en de opkomst van platformen, gecombineerd met literatuuronderzoek en enkele workshops met stakeholders waarin deelvragen zijn uitgediept.

Deze analyse is gebruikt bij het voorbereiden van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) behorende bij de aangekondigde Omgevingswet.

Download het advies ‘Meer grip op de leefomgeving‘ via deze link.

Analyse

De samenleving staat aan de vooravond van mogelijk grote veranderingen als gevolg van nieuwe technologische ontwikkelingen en de uitrol van nieuwe generatie infrastructuren op het gebied van mobiliteit, energie, gebouwenbeheer en het bestuur van steden (smart cities).

Deze nieuwe digitale infrastructuren zullen de basis vormen voor vele toekomstige publieke en private diensten. Ze zullen tevens bepalen hoe hoe burgers, bedrijven en overheden in de toekomst zullen kunnen samenwerken en hoe de leefomgeving eruit gaat zien.

Hoe kan ‘de slimme stad’ overheden en burgers meer grip geven op de inrichting van hun leefomgeving?

Dit advies schetst de ontwikkelingen van nieuwe generatie digitale infrastructuren en brengt de kansen en dilemma’s in kaart die deze ontwikkelingen opleveren voor overheden. Daarmee legt deze notitie een basis voor een verdere discussie tussen overheden over hoe zij gezamenlijk met deze ontwikkelingen willen omgaan en de markt.

De volgende domeinen worden erin geschreven:

  • data en connectiviteit: een bijlage over de lessen die geleerd kunnen worden uit de telecomwereld (4G, triple play), die voorop loopt in de ontwikkelingen en die ook gereguleerd wordt door de overheid;
  • slimme mobiliteit: op weg naar een doorstromend Nederland;
  • slim(me ge)bouwen: adaptief gebruik van de omgeving door betere ketensamenwerking;
  • slimme energie-netwerken: samenhang in de lappendeken;
  • slim bestuur: ruimte voor burgerparticipatie in smart cities.

Voor elk domein worden de grote veranderingen geschetst die aanstaande zijn: door nieuwe technologische ontwikkelingen convergeren markten en ontstaan, over grenzen van huidige sectoren en instituties heen, nieuwe samenwerkingsverbanden.

Advies

De analyse van deze domeinen leidt uiteindelijk tot een aantal conclusies over de nieuwe rollen voor de overheid:

  • ambities en doelen formuleren, stakeholders faciliteren
  • zelf investeren of aan de markt laten?
  • markttoezicht nieuwe stijl
  • borging van maatschappelijke waarden
  • flexibel en adaptief beleid

Afbeelding: screenshot interactieve kaart Amsterdam. Bron: Waag Society.