De kracht van groepsvorming

Door de technologische ontwikkelingen van de laatste decennia en de opkomst van internet is veel meer interactie tussen mensen mogelijk geworden. De wereld is daarmee ‘platter’ en ‘meer democratisch’ geworden: grenzen spelen in veel opzichten nauwelijks meer een rol; informatie en kennis zijn voor een breed publiek ontsloten; iedereen praat mee.

Voor bestuurders en organisaties is het speelveld daarmee veel onoverzichtelijker geworden: de hoeveelheid informatie is geëxplodeerd en burgers en consumenten zijn minder grijpbaar geworden. Besluitvorming is hierdoor complexer dan ooit met het risico dat processen vertragen en tot stilstand komen. Tegelijkertijd staan we als samenleving voor enorme opgaven: de economische crisis te boven komen, het milieu beschermen en armoede bestrijden. Daarvoor is het noodzakelijk dat we de inventiviteit, expertise, vaardigheden en talenten van iedereen kunnen benutten en slim met elkaar samenwerken.

ICT-technologie geeft de mogelijkheid om de samenwerking tussen individuen, bedrijven, overheden en organisaties te verbeteren. Er zijn talrijke voorbeelden die laten zien wat we gezamenlijk kunnen bereiken dankzij ICT. Denk bijvoorbeeld aan de software Linux en de online encyclopedie Wikipedia. En de zoekmachine Google gebruikt onze gezamenlijke ‘wijsheid’ over wat de meest relevante zoekresultaten zijn. Bedrijven als Lego en Boeing hebben succesvol gebruik gemaakt van de ideeën van hun eindgebruikers en toeleveranciers. Bij de verkiezingscampagne van Obama is een enorme achterban gemobiliseerd die geld bijeen heeft gebracht en heeft meegeholpen om campagne te voeren.

Ook de dierenwereld inspireert: vogels, vissen en mieren laten zien dat zij in een zwerm indrukwekkende dingen kunnen bereiken die het individuele dier ver te boven gaan. Maar de dierenwereld laat ook zien dat kuddegedrag kan leiden tot massahysterie, een vergelijkbaar proces met wat we rond de kredietcrisis hebben gezien.

In deze nieuwe toekomstverkenning van STT gaat het om de kracht van groepsvorming (de zogenaamde ‘crowd’ of de zwerm) en complexe besluitvorming en welke rol technologie daarbij kan spelen. Denk daarbij aan vragen als: Onder welke voorwaarden kunnen individuen samen collectief tot actie overgaan? Kan technologie de kwaliteit van interacties tussen individuen versterken en daarmee de ‘wijsheid’ van de groep vergroten? Hoe kan technologie helpen bij besluitvorming door informatie uit verschillende bronnen voor iedereen inzichtelijk te representeren? Kan het gedrag van de zwerm gemodelleerd worden en kunnen eventuele snelle omslagen in de zwerm vroegtijdig gedetecteerd worden? Kan daarmee massahysterie worden voorkomen?

Daarbij willen we ook kijken naar de implicaties van de toenemende zelforganisatie van de massa voor organisaties: het bestuur, de politiek, bedrijven. Hoe kunnen zij de juiste kennis en ervaring van de massa betrekken? Via welke strategieën kunnen zij een ‘zwerm’ organiseren, besturen, lokken, binden? Of moeten zij hun rol gaan herdefiniëren en worden zij uiteindelijk ondergeschikt aan een steeds sterker wordende massa?

STT wil hiervoor experts en geïnteresseerden uit onder andere de sociale wetenschappen samenbrengen met technologie-ontwikkelaars. Het doel is om vanuit deze aanpak te komen tot inspirerende vergezichten over de toekomst van samenwerking en complexe besluitvorming.

Download hier het artikel dat verscheen in PRESENT, het relatiemagazine van Stichting Toekomstbeeld der Techniek: STT0902MK. De kracht van groepsvorming

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s