Gezondheid 2030

In het toekomstbeeld Gezondheid 2030: gezonder door collectieve intelligentie, wordt beschreven hoe we als samenleving gezamenlijk meer kennis kun creëren om uiteindelijk allemaal gezonder te gaan leven. En op welke manieren we deze informatie kunnen verzamelen en hoe we deze kunnen gebruiken om ons persoonlijk te laten coachen.

Het toekomstbeeld Gezondheid 2030 wordt beschreven in hoofdstuk 3 van het boek ‘Samen slimmer. Hoe de ‘wisdom of crowds’ onze samenleving zal veranderen’.

Zie ook mijn artikelen over gezondheid (klik hier voor een overzicht). Deze gaan in op de knelpunten en dilemma’s die de nieuwe ontwikkelingen met zich meebrengen.

Gezondheid 2030Nooit meer ziek

We staan meestal pas stil bij onze gezondheid als we ziek zijn. Met de toenemende vergrijzing en de stijgende kosten van de gezondheidszorg groeit de belangstelling voor preventieve vormen van zorg: voorkomen is immers beter (en goedkoper) dan genezen. Onze gezondheid is een complex samenspel van aanleg, onze voeding, onze beweging en onze mentale gemoedstoestand dat zich lastig laat onderzoeken in een gecontroleerde omgeving van een onderzoekslaboratorium of een ziekenhuis. We hebben al gedeeltelijk inzicht in de effecten van onze levensstijl (bijvoorbeeld voeding en bewegen) op onze levensverwachting en de kans om ziek te worden, maar veel is nog onbekend.

Ondertussen zijn we als patiënt mondiger geworden. Op internet vinden we veel informatie over ziekten en bijbehorende symptomen. Via een groeiend aantal sociale platformen zoals PatientsLikeMe wisselen we ervaringen uit met lotgenoten. Dat kan een grote invloed hebben op de manier waarop burgers omgaan met artsen en overheden. Bij de overheidscampagne voor de inenting tegen baarmoederhalskanker in 2008, communiceerden de bezorgde tienermeisjes en hun moeders massaal via online sociale netwerken (Hyves). Mede daardoor liet minder dan de helft van de meisjes zich inenten en mislukte de campagne.

Met de apps op onze smartfoon, zoals die van Nike+ Running, houden we onze activiteiten gedurende de dag bij, de afstand die we hebben afgelegd, het aantal stappen, onze hartslag en wat we hebben gegeten. Met steeds meer middelen kunnen we onze eigen gezondheid dus zelf monitoren. Maar wie bewaakt de kwaliteit van de ‘apps’ en waarschuwt ons tijdig om alsnog een arts op te zoeken?

Toekomstbeeld

TEDxMaastricht vroeg in 2011 wat mijn grootste wens was voor de toekomst van de gezondheidszorg. Wat mij betreft is dat het volgende:

In my dreams healthcare is a lifestyle instead of a treatment in the hospital. For this we need the combined intelligence of every individual, both citizen and medical expert. I dream that future technologies (such as the Web) will enable us even more to share all our information and knowledge about our medical condition and mind state, allowing us to become collectively more intelligent. And that we will find ways to use this intelligence to coach (motivate, stimulate, guide) every individual in its own way and with the use of his social environment to improve his or her lifestyle to prevent from illness.

Deze visie staat centraal in het ontwikkelde toekomstbeeld. Daarin komen drie trends samen: de opkomst van (bio)sensoren, een systeem van collectieve intelligentie en een digitale ‘coach’.

(1) Sensoren: de gezondheid gequantificeerd

Sensoren zijn in opkomst. Onze smartphone bevat er nu al meerdere waardoor we onze locatie (GPS) en oriëntatie (kompas) kunnen bepalen en foto’s en geluid kunnen opnemen van onze omgeving. De Nike+ app op onze smartfoon maakt daar al gebruik van. Met de opkomst van kleine apparaatjes zoals de Fitbit en de Jawbone Up, kunnen we onze dagelijkse activiteit bijhouden, ons slaapritme en ons eetpatroon.

De ontwikkelingen rond sensoren en zogenaamde ‘lab on a chip’ maken het mogelijk om continu vitale levensfuncties te monitoren zoals hartslag en bloeddruk, glucose, cholesterol en andere stoffen in ons bloed. Deze sensoren zijn dankzij nanotechnologie klein, autonoom en intelligent. In de toekomst zitten ze misschien wel ín ons lichaam. Ook kunnen we de kwaliteit van onze omgeving meten zoals de concentratie fijnstofeeltjes of CO2.

Door al deze metingen kunnen we ons lichaam steeds meer uitdrukken in getallen en bijhouden hoe deze getallen zich ontwikkelen als we meer gaan sporten, eten of langer gaan slapen. Op websites als The Quantified Self en Personal Stats wisselen de enthousiastelingen ervaringen en verzamelen ze methoden en technieken.

(2) Big data: collectieve intelligentie

Stel dat iedereen (anoniem) allerlei informatie over zijn eigen gezondheid zou bijhouden met behulp van sensoren (bijv. in smartfoons), apparaten (thermometer, weegschaal, bloeddrukmeter, stappenteller, etc) en sociale media (“Ik voel me misselijk”, “Ik voel me alsof ik de wereld aan kan”). Stel dat we de informatie van iedereen met elkaar combineren dan kunnen we daaruit met behulp van big data, nieuwe inzichten halen over het ontstaan van ziekten en het voorkomen ervan en over gezond leven, geestelijk en lichamelijk. Uit eerste publicaties gebaseerd op data van Patientslikeme.com blijkt dat deze data zich kan meten met die van ‘clinical trials’.

Met de komst van semantische technologie kunnen computers ook menselijke input, zoals tekst, gesproken woord en beeld, begrijpen. Dit kan de informatie zijn die mensen op blogs vertellen of die in een persoonlijk dagboek kunnen worden bijgehouden of door middel van een intelligente computer die op basis van intonatie en een foto van het gezicht of lichaamsdeel interpretaties kan maken. Zo kunnen subjectieve ervaringen zoals stemmingswisselingen, emoties en wat mensen belangrijk vinden voor hun kwaliteit van leven, gecombineerd worden met de informatie uit onder andere sensoren, de weersomstandigheden, de locatie en het voedingspatroon.

(3) E-coaching met persuasive technologies

In de toekomst weten we dus meer over de verbanden tussen gezondheid en levensstijl en we beschikken ook over meer gegevens op een persoonlijk niveau. Daarmee kan iedereen op maat een gezondheidsadvies krijgen. We zien daarbij de opkomst van gezondheidscoaching (bijv. Philips Direct Life), waarbij het accent steeds meer verschuift van een menselijke coach naar elektronische coaching. Daarbij worden gedragsbeïnvloedingstechnieken (zogenaamde persuasive technologies) ingezet die voortkomen uit de psychologie en hun nut bewezen hebben in o.a. games (gamification). Daarbij gaat het onder andere om de manier waarop informatie wordt gerepresenteerd, motivatie door de prestaties af te zetten tegen die van vrienden (bijv. Nike Running en Weight Watchers) en het helpen volhouden van langere termijn doelen.

Nieuwe dilemma’s

Deze nieuwe mogelijkheden maken de weg vrij voor een nieuwe vorm van preventieve gezondheidszorg. Tegelijkertijd roept deze ontwikkeling ook nieuwe vragen op. Wie is de eigenaar van al deze gegevens? Wat kunnen andere partijen zoals verzekeraars en overheden over ons te weten komen als ze over (delen van) deze informatie beschikken? Wie bepaalt met welke aannames we gecoacht gaan worden en wat gebeurt er als ik niet naar de coach luister? En wat betekent het feit dat meer weten over een gezonde levensstijl, voor de eigen verantwoordelijkheid die we hebben voor onze gezondheid en de solidariteit met anderen die het minder nauw nemen? Is gezond leven in de toekomst nog wel een vrijwillige keuze?

Zie ook mijn artikelen over gezondheid (klik hier voor een overzicht). Deze gaan in op de knelpunten en dilemma’s die de nieuwe ontwikkelingen met zich meebrengen.

 

3 gedachtes over “Gezondheid 2030

  1. Interessante visie! De technologie maakt inderdaad vele menselijke gegevens beschikbaar. Tegelijkertijd zie je dat steeds meer mensen preventief stappen ondernemen om zo gezond mogelijk, oud te worden.

    Like

  2. Ik ben benieuwd hoeveel meer mensen er nu met hun gezondheid bezig zijn dan voorheen. Er zijn wel meer middelen maar discipline is altijd een aandachtspunt geweest en meer meten helpt dat weinig. De opkomst van persuasieve technieken is daarom interessant, maar dat brengt de ‘vrijwilligheid’ (voor zover dat echt bestaat) in het gedrang. Zie daarom ook mijn blogs over dit thema die de knelpunten benoemen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s