Wijsheid

Wijsheid wordt door experts vaak gezien in een reeks van toenemende intelligentie, waarbij steeds meer context nodig om een zinvolle betekenis aan iets te geven of een situatie te kunnen inschatten (signalen > data > informatie > kennis > wijsheid). Wijsheid wordt dan wel gezien als “een hogere vorm van inzicht in de ervaringswerkelijkheid dat niet voortkomt uit de aangereikte informatie en aangeleerde kennis maar uit (levens)ervaring” [Wikipedia].

Wijsheid is dus meer dan alleen kennis, het heeft ook te maken met levenswijsheid, morele verantwoordelijkheid (wat is goed en slecht) en zelfkennis over onze valkuilen en beheersing van onze driften (als individu en als mensheid). Wijsheid heeft dus ook te maken met het samenleven, wellicht ook het komen tot een collectief bewustzijn, harmonie met anderen, met de omgeving (natuur) om ons heen. Daarvoor hebben we niet alleen ons hoofd nodig maar ook onze hart en buik. Veel van onze wijsheid zit in de inrichting van onze samenleving, de overheid (zorg dragen voor de zwakkeren, zorgvuldigheid), de wetgeving (rechtvaardigheid in plaats van vergelding), democratie (burgers kunnen meebeslissen, oog voor minderheidsstandpunten, wikken en wegen), de heilige boeken.

Nu het internet een steeds belangrijkere rol gaat spelen in onze wereldwijde samenleving komt de vraag op of ‘wijsheid’ een onderdeel zou moeten worden van het toekomstige internet.

Een inspirerend project over wijsheid is Wisdom van filmmaker Andrew Zuckerman. In dit boek plus documentaire worden talloze bekende acteurs, schrijvers en politici geïnterviewd over wat zij verstaan onder wijsheid. Mensen zoals Clint Eastwood, Nelson Mandela, Madeleine Albright, Desmond Tutu, Dick Bruna en Frits Bolkenstein geïnterviewd over wijsheid ‘The Greatest Gift One Generation Can Give To Another‘. Zie de video hieronder voor een eerste indruk.

Kennis en ervaringskennis

Kennis wordt gezien als een belangrijke basis voor wijsheid. In een poging onzekerheid te reduceren hebben we in onze samenleving een sterke neiging om vooral te bouwen op kennis die objectief en verifieerbaar zou zijn.

Naast deze wetenschappelijke kennis zijn er nog andere vormen van kennis die in het dagelijks leven van groot belang zijn. Zo zijn er ervaringskennis, vakmanschap, praktische vaardigheden (bijvoorbeeld hoe je iets moet fabriceren of hoe je moet voetballen) en sociale. Vaak wordt in dit kader gesproken van impliciete kennis en ‘tacit knowledge’ [De bedenker van de term ‘tacit knowledge’ is Michael Polanyi, auteur van o.a. ‘The Structure of Consciousness’].

Intuïtie

Met name op deze terreinen heeft de crowd waardevolle kennis in huis. Deze kennis is op dit moment echter niet goed zichtbaar en meetbaar omdat deze nog niet expliciet gemaakt is en ook moeilijk expliciet gemaakt kan worden. Voor het functioneren van onze samenleving en het slagen van projecten, zijn deze vaardigheden echter onontbeerlijk. Voor het snel nemen van beslissingen en het snel handelen gebruikt de mens eerdere ervaringen en opgebouwde intuïtie. Vaak wordt daarbij gebruik gemaakt van heuristieken, een aantal vuistregels en wetmatigheden die men in de loop van de jaren heeft geleerd. Zulke vuistregels zijn heel praktisch maar hebben als valkuil dat ze kunnen bestaan uit vooroordelen en kunnen leiden tot het blind worden voor alternatieven. We zullen ons dus continu bewust moeten zijn van de beperkte bruikbaarheid van onze vuistregels. Dat vraagt veel wijsheid!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s